Wat kan ik voor jouw paard doen?

Kreupelheidsonderzoek

Kreupelheid is een symptoom, geen diagnose. Een paard dat mank loopt, vertelt je dát er iets is, niet wát. Daarom werk ik een vast onderzoek af, stap voor stap, tot de oorzaak boven water komt.

Eerst inspectie en palpatie van het kreupele been. Een belastingskreupel paard zet het been in rust anders neer, en bij een verwaarloosde kreupelheid is de hoef vaak smaller en hoger geworden. Daarna volgt hoefonderzoek met de hoeftang, passief bewegen van de gewrichten, en beoordeling in stap en draf op harde en zachte bodem, indien nodig ook aan de longe of onder het zadel.

Met buigproeven span ik gedurende één tot twee minuten een gewricht aan om pijnreacties op te roepen. Blijft het onduidelijk, dan bakenen diagnostische verdovingen de zone af: geleidingsverdoving voor een heel gebied, of verdoving rechtstreeks in een gewricht, peesschede of slijmbeurs. Pas als we weten wáár het zit, maken we beelden.

• Inspectie en palpatie van het kreupele been
• Hoefonderzoek met de hoeftang
• Passief bewegen van de gewrichten
• Bewegingsonderzoek in stap, draf en galop
• Buigproeven van ondervoet, kogel, carpus, spronggewricht en knie
• Geleidings- en gewrichtsverdovingen
• Röntgen en echografie ter plaatse
• Doorverwijzing bij MRI, CT of artroscopie

Inwendige ziekten

Een groot deel van mijn werk bestaat uit inwendige geneeskunde. Hoesten dat niet overgaat, prestatieverlies zonder aanwijsbare reden, koliek, vermageren, of een paard dat gewoon niet lekker in zijn vel zit. Die klachten laten zich zelden meteen kennen en vragen een systematisch onderzoek.

Voor de luchtwegen gebruik ik video-endoscopie om neus, keel en luchtpijp van binnenuit te bekijken, en een bronchoscopie voor de diepere luchtwegen. Met een broncho-alveolaire lavage haal ik slijm en cellen op uit de kleinere vertakkingen van de longen. Dat levert informatie die je met luisteren alleen nooit krijgt, en maakt een gerichte behandeling mogelijk bij aanslepende luchtwegproblemen en bij longbloeders.

Daarnaast onderzoek en behandel ik koliek, maag- en darmklachten, en lever- en nieraandoeningen. Echografie brengt daarbij de organen in beeld: longen, maag, nier, lever, milt en de dikke en dunne darmen. Bloedonderzoek vult het beeld aan.

• Luchtwegonderzoek met video-endoscopie
• Bronchoscopie van de diepere luchtwegen
• Broncho-alveolaire lavage met staalname
• Onderzoek bij longbloeders
• Koliekonderzoek en eerste behandeling
• Maag- en darmklachten
• Lever- en nieraandoeningen
• Echografie van de organen
• Bloedafname en labo-onderzoek

Huidaandoeningen

Huidproblemen komen bij paarden zeer frequent voor en verschillen sterk van aard. Ze zijn te talrijk om allemaal op te noemen, maar in de praktijk kom ik ze bijna dagelijks tegen.

De meeste ontstaan door een overgevoeligheidsreactie, allergisch of chemisch van aard. Andere worden veroorzaakt door parasieten, bacteriën, virussen of schimmels. Gezwellen van de huid zijn meestal goedaardig: sarcoïden en granulomen komen in verschillende vormen voor.

Minder frequent zijn auto-immuunaandoeningen met huidletsels, zoals lupus en pemphigus. Dan is verder onderzoek nodig: huidschilfers of stukjes huid via een biopt, aangevuld met bloedonderzoek. Op basis daarvan stel ik de juiste diagnose en een correcte prognose, en start de behandeling.

• Onderzoek bij jeuk, schilfers en haarverlies
• Allergische en chemische overgevoeligheid
• Parasitaire, bacteriële en schimmelinfecties
• Sarcoïden en granulomen
• Auto-immuunaandoeningen zoals lupus en pemphigus
• Huidbiopt en bloedonderzoek
• Behandeling en opvolging

Oogaandoeningen

Oogletsels en oogproblemen zijn bij een paard altijd een spoedgeval. Dat is geen overdrijving: bij het oog is de marge tussen herstel en blijvende schade klein, en die marge wordt met de dag kleiner.

Dichtgeknepen oogleden, gezwollen oogleden, abnormale of overvloedige tranenvloed, en een witachtige of blauwe waas op het hoornvlies wijzen op een probleem in het oog zelf. Ook letsels of wonden aan de oogleden komen vrij frequent voor. Zie je een van deze signalen, bel dan dezelfde dag.

Het onderzoek vul ik aan met bijkomende testen, zoals een fluoresceïnetest om beschadigingen van het hoornvlies zichtbaar te maken. Oftalmoscopisch onderzoek brengt het oog van binnen in beeld, en echografie geeft bij sommige aandoeningen extra informatie. Snel de juiste behandeling instellen is essentieel om complicaties en verlies van zicht te voorkomen.

• Spoedonderzoek bij oogletsels
• Fluoresceïnetest van het hoornvlies
• Oftalmoscopisch onderzoek
• Echografie van de oogbol
• Wonden en letsels aan de oogleden
• Behandeling en dagelijkse opvolging
• Doorverwijzing bij gespecialiseerde ingrepen

Aankoopskeuring

Een paard is een kostbaar bezit. Daarom is het belangrijk dat je het zo grondig mogelijk laat onderzoeken vóór de aankoop overgaat. Ik sta in een neutrale positie tussen koper en verkoper en breng de gezondheidstoestand van het paard op dat moment in kaart.

Een klinische keuring, aangevuld met röntgenologisch, endoscopisch en bloedonderzoek, vormt de basis. Op grond daarvan maak ik een risicoanalyse en geef ik advies over de aankoop. Let wel: de toekomst voorspellen kan niemand. Een keuring is een momentopname, en zo hoor je ze ook te lezen.

Voor jonge paarden voer ik ook röntgenologische screenings uit op OCD. Die gebeuren in de meeste gevallen gewoon bij jou op stal.

• Volledig klinisch onderzoek
• Beoordeling in beweging
• Röntgenologisch onderzoek op maat
• OCD-screening bij jonge paarden
• Endoscopisch onderzoek van de luchtwegen
• Bloedonderzoek
• Risicoanalyse en advies over de aankoop
• Foto's digitaal of op CD mee te geven

Fysiotherapie voor paarden

Aan de Faculteit Diergeneeskunde in Gent volgde ik de opleiding Fysiotherapie voor paarden. Daardoor kan ik niet alleen de diagnose stellen, maar ook de revalidatie zelf begeleiden.

Dat is meer dan een extraatje. Een paard dat na een peesletsel of een gewrichtsbehandeling terug aan het werk moet, heeft een opbouw nodig die klopt met wat er medisch aan de hand is. Omdat ik het onderzoek zelf heb gedaan, weet ik precies welke structuur belast mag worden en welke nog niet.

Fysiotherapie helpt ook bij paarden die niet kreupel zijn maar wel stroef of asymmetrisch bewegen, moeite hebben met aanleunen of steeds op dezelfde hand fout galopperen.

• Manueel onderzoek van hals, rug en bekken
• Behandeling van spier- en bewegingsklachten
• Revalidatieplan na blessure of operatie
• Opbouwschema in overleg met de ruiter
• Begeleiding van sportpaarden in training
• Opvolging tijdens het herstel

Gewrichten, pezen, rug en hals

Zodra duidelijk is waar het probleem zit, volgt de behandeling. Gewrichtsbehandelingen gebeuren gericht, op basis van wat het onderzoek en de beelden hebben aangetoond, niet op vermoeden.

Peesletsels vragen geduld en opvolging. Met echografie volg ik het herstel van de pees stap voor stap, wat essentieel is om de revalidatie nauwkeurig te sturen en om te weten wanneer het werk mag worden opgebouwd.

Rug- en halsklachten uiten zich vaak als gedrag: weerstand onder het zadel, moeite met aanleunen, niet meer willen springen. Belangrijk is uit te zoeken of de rug de oorzaak is of het gevolg. Een rug die pijn doet omdat het paard een achterbeen ontziet, los je niet op door de rug te behandelen.

• Gewrichtsbehandelingen
• Peesbehandelingen met echografische opvolging
• Rug- en halsbehandelingen
• Gerichte infiltraties
• Combinatie met fysiotherapie
• Trainings- en oefenadvies

Gebitsverzorging

We voeren paarden op een onnatuurlijke wijze, we stellen hogere eisen aan hun prestaties, en we laten ze op jongere leeftijd beginnen. Alle drie zijn ze slecht nieuws voor het gebit. Een periodieke controle is daarom geen luxe.

Goede zorg voor het gebit van je paard betaalt zichzelf terug. Het paard is gezonder, benut zijn voer efficiënter en presteert beter, en wordt bovendien beter oud.

Voor een grondige gebitsverzorging is het soms nodig het paard te sederen, zodat ik veilig en volledig achteraan in de mond kan werken. Sederen met een injectie is bij wet voorbehouden aan dierenartsen. Laat je paard nooit sederen door iemand die geen dierenarts is: dat is een overtreding en bovendien strafbaar.

• Periodieke gebitscontrole
• Raspen en corrigeren van scherpe haken
• Onderzoek met gebitsspreider en verlichting
• Beoordeling van wolfstanden
• Sedatie door een dierenarts, wettelijk correct
• Advies over kauwgedrag en voeding

Röntgen, echografie & endoscopie

Alle beeldvormende apparatuur is mobiel. Je paard hoeft dus niet in een trailer voor een onderzoek dat op je eigen erf kan gebeuren, wat bij een kreupel of koliekend paard een groot verschil maakt.

Bij digitale radiografie verschijnt de opname meteen op het beeldscherm en kan ze direct beoordeeld worden. De beelden krijg je digitaal mee of op CD, zodat je ze kunt doorsturen naar een specialist of een kliniek.

Echografie gebruik ik voor weke delen zoals pezen, spieren en gewrichten, waar tendinitis en peesscheuren gedetailleerd in beeld komen. Daarnaast ook voor organen: longen, maag, nier, lever, milt, dikke en dunne darmen, en bij uitgebreid oogonderzoek. Met video-endoscopie bekijk ik de bovenste luchtwegen van binnenuit, en via een bronchoscopie de diepere luchtwegen.

• Digitale radiografie, beeld onmiddellijk beschikbaar
• Echografie van pezen, spieren en gewrichten
• Echografie van longen, lever, nier, milt en darmen
• Video-endoscopie van neus, keel en luchtpijp
• Bronchoscopie van de diepere luchtwegen
• Broncho-alveolaire lavage met staalname
• Beelden digitaal of op CD
• Tweede opinie op bestaande beelden